ავსტრალია

სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ავსტრალია (კონტინენტი).

Commonwealth of Australia
ავსტრალიის კავშირი

დროშა გერბი
ჰიმნი: Advance Australia Fair
დედაქალაქი	კანბერა 35°18′S 149°08′E
უდიდესი ქალაქი	სიდნეი
ოფიც. ენები	ინგლისური
მთავრობა	საპარლამენტო და კონსტიტუციური მონარქია
-მონარქი	ელისაბედ II
-გენერალ-გუბერნატორი	მაიკლ ჯეფერი
-პრემიერ-მინისტრი	კევინ რუდი
ფართობი  - საერთო    - წყალი (%)	7,741,220 კმ² (მე-6)     1%
მოსახლეობა  - 2008 სავ.  - 2006 ცენზი  - სიმჭიდროვე	21,225,000 (53-ე) 19,855,288 2.6 ად/კმ² (224-ე)
მშპ (ppp)  - საერთო  - ერთ მოსახლეზე	2007მიახლ. $18.4 მილიარდი (მე-17) $34,359 (14-ე)
აგი (2007)	0.962 () (მე-3)
ვალუტა	ავსტრალიური დოლარი (AUD)
დროის სარტყელი	(UTC +8-დან +10.5-მდე)
-ზაფხულის დრო	(UTC +9-დან +11.5-მდე)
ქვეყნის კოდი	AUS
ccTLD	.au
სატელეფონო კოდი	+61

სახელწოდება

• ოფიციალური: ავსტრალიის კავშირი.
• ინგლისური: Australia, Commonwealth of Australia.
• ეტიმოლოგია: წარმოსდგება ლათინურისაგან terra australis incognita ანუ „უცნობი სამხრეთი მიწა“. მეტიუ ფლინდერსი (1774-1814) იყო პირველი ევროპელი მკვლევარი, რომელმაც გარს შემოუარა კონტინენტს, აღწერა მისი სანაპირო ზოლი და თავის პუბლიკაციებში პირველად გამოიყენა ტერმინი „ავსტრალია“.
• ქვეყნის კოდი: AU.

გეოგრაფია

ქვეყანა მდებარეობს სამხრეთ ნახევარსფეროში, ავსტრალიის მატერიკზე, კუნძულ ტასმანიასა და მრავალრიცხოვან პატარა კუნძულებზე. ავსტრალიის მფლობელობაშია რამდენიმე მცირე კუნძული, ე.წ. გარე ტერიტორიები, აგრეთვე სექტორი ანტარქტიდაზე.

• ფართობი: 7.686.850 კვ.კმ.
• საზღვაო საზღვარი: 27,945 კმ.
• ბუნება: ტერიტორიის 40% ტროპიკებს წარმოადგენს, ერთი მესამედი უდაბნოა (დიდი ქვიშიანი უდაბნო, ვიქტორიის დიდი უდაბნო, გიბსონის ქვიანი უდაბნო). გეოგრაფიული რაიონები - დას. ავსტრალიის ზეგანი, ცენტრ. დაბლობი, აღმ. ავსტრალიის მთები. მთის მასივები - მაკდონელი, ჰამერსლი, კიმბერლი, ნალარბორი, ავსტრალიის ალპები. უმაღლესი მწვერვალი - მთა კოსციუშკო, 2.228 მ. უდიდესი მდინარეები (კმ) - დარლინგი 2740, მარი (მურეი) 2520, მარამბიჯი 1575, ლაკლანი 1370. უდიდესი ტბები (კვ.კმ) - ეირი 9.500, ტორენსი 5.745, გერდნერი 4.351. უდიდესი კუნძულები (კვ.კმ) - ტასმანია 64.519, მელვილი 5.786, კენგურუ 4.416. ნახევარკუნძულები - კეიპ-იორკი, არნემლენდი, ეირი. კლიმატი - მშრალი, ტროპიკული, ზომიერი.
• ბუნებრივი რესურსები: ბოქსიტები, ქვანახშირი, რკინის მადანი, სპილენძი, კალა, ოქრო, ვერცხლი, ურანი, ნიკელი, ვოლფრამი, მინერალური სილა, ტყვია, თუთია, ალმასი, ბუნებრივი აირი, ნავთობი;

სახელმწიფო

ავსტრალიის პარლამენტის შენობა

• სახელმწიფო სისტემა: კონსტიტუციური მონარქია - ფედერალური საპარლამენტო სახელმწიფო.
• სახელმწიფოს მეთაური: დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ელისაბედ II (1952 წლიდან), რომელსაც ქვეყანაში წარმოადგენს გენერალ-გუბერნატორი.
• მთავრობის მეთაური: პრემიერ-მინისტრი (John Winston HOWARD, 1996).
• საკანონმდებლო ორგანო: ორპალატიანი პარლამენტი (150+76 წევრი).
• ეროვნული დღესასწაული: 26 იანვარი - ავსტრალიის დღე.

ადმინისტრაციული დაყოფა

ქვეყნის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულებია: 6 შტატი (state) და 2 ტერიტორია (territory).

ახალი სამხრეთ უელსი – დასავლეთი ავსტრალია – ვიქტორია – კვინსლენდი – სამხრეთი ავსტრალია – ტასმანია – ფედერალური ტერიტორია – ჩრდილოეთი ტერიტორია

სამფლობელოები

ეშმორი და კარტიე – ქოქოსის (კილინგის) კუმძულები – ნორფოლკი – ქორალის ზღვის კუნძულები – შობის კუნძული – ჰერდი და მაკდონალდი

დემოგრაფია

• მოსახლეობა: 20 181 000 (2003), მათ შორის: ანგლო-ავსტრალიელები - 73%, ინგლისელები - 6%, იტალიელები - 4%, აბორიგენები - 228 ათასი.
• ენები: ინგლისური, აბორიგენთა ენები.
• რელიგია: 26% კათოლიკე, 24% ანგლიკანელი.
• ქალაქები (ათ.): კანბერა (327), სიდნეი (4.250), მელბურნი (3.610), ბრიზბენი (1.545), პერტი (1.375), ადელაიდა (1.087).

ეკონომიკა

საკვანძო როლი ენიჭება სამთო-მოპოვებით მრეწველობას და სოფლის მეურნეობას. აქვს ენერგეტიკული და მინერალური ნედლეულის დიდი მარაგი.

• ეროვნული პროდუქტი: მოცულობა - 383 მლრდ $ (მე-14 ადგილი); 1 სულ მოსახლეზე - 20.650 $; სტრუქტურა (%): სოფლის მეურნეობა 8, მრეწველობა 22, მომსახურება 69.
• ბიუჯეტი: 86.800 მლნ $.
• ვალუტა: ავსტრალიური დოლარი (AUD);

ისტორია

• XX ს.: ავსტრალიის კავშირი შეიქმნა 1901 წელს, ავტონომია დიდი ბრიტანეთისაგან მიიღო 1942 წელს. [[1967] წელს აბორიგენებს მიეცათ ყოველგვარი მოქალაქეობრივი უფლება. 1999 წელს აქ ჩატარდა რეფერენდუმი, რომელისაც უნდა გაერკვია ქვეყნის პოლიტიკური მოწყობის საკითხი. მოსახლეობის უმრავლესობამ უარყო რესპუბლიკური მოწყობის მოდელი და მხარი დაუჭირა არსებულ სისტემას.

მემკვიდრეობა

• სიდნეი - ავსტრალიის მუზეუმი, სამხატვრო გალერეა;
• მელბურნი – ვიქტორიის ეროვნული გალერეა, ეროვნული სტადიონი;
• ბრიზბენი - ბოტანიკური ბაღი (1899 წ.),
• კანბერა — რადიოტელესკოპი, რომლითაც აღმოჩენილ იქნა კვაზარი და პულსარი.
• კაკადუს ეროვნული პარკი, დიდი ბარიერის რიფი, ტასმანიის ნაკრძალი, ვილანდრას ტბათა რეგიონი.

ცნობილი ავსტრალიელები (XX ს.)

• პოლიტიკოსები - ჯონ ჰოვარდი, გოფ უიტლემი;
• მეცნიერები - უილიამ ბრეგი (ნობელიანტი ფიზიკოსი), ჰოვარდ ფლორი (პენიცილინის თანაგამომგონებელი),
• მომღერლები - ოლივია ნიუთონ-ჯონი, ნატალი იმბრულია, კაილი მინოუგი;
• მსახიობები - რასელ ქროუ, მელ გიბსონი, ნიკოლ კიდმანი, პეტა უილსონი (ნიკიტას როლის შემსრულებელი სერიალში მას ერქვა ნიკიტა);
• სპორტსმენები - როდ ლეივერი, ჯონ ნიუქომბი, ივონ გულაგონგი, ლეითონ ჰიუითი (ყველა ჩოგბურთელია).

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:

ავსტრალია